Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nông dân Bạch Thông đam mê sáng tạo

( Cập nhật lúc: 30/10/2018  )
Vốn là những nông dân thuần túy nhưng trong quá trình lao động luôn sáng tạo cải tiến kỹ thuật để áp dụng trong cuộc sống, nâng cao năng suất lao động. Nhiều sản phẩm sáng tạo của những “kỹ sư” không bằng cấp này đã mang lại hiệu quả ứng dụng rất thiết thực, được bà con nông dân quanh vùng học tập, truyền nhau để áp dụng trong thực tế sản xuất. Đây là vốn quý của người nông dân rất cần được khuyến khích bởi tinh thần đam mê sáng tạo đã giúp họ thêm yêu lao động, khẳng định khả năng làm chủ lao động tiếp cận tri thức công nghệ hiện đại. Những nông dân này đều đăng ký tham gia Hội thi Sản phẩm sáng tạo tỉnh Bắc Kạn lần thứ I, năm 2018 do Hội Nông dân tỉnh Bắc Kạn tổ chức.


 

Chiếc xe vận chuyển lâm sản cải tiến của anh Hà Quốc Huỳnh, thôn Nà Đán, xã Đôn Phong

Về xã Đôn Phong, huyện Bạch Thông hỏi thăm anh Hà Quốc Huỳnh, hội viên chi hội nông dân thôn Nà Đán, người đã có những sáng tạo cải tiến kỹ thuật được bà con địa phương ghi nhận, tôn vinh và ưu ái tặng cho cái tên “Anh nông dân sáng tạo”. Bấy lâu nay, gia đình anh Huỳnh và các hộ dân ở trong và ngoài địa phương thường san ủi và vận chuyển đất, cát, sỏi, đá nhỏ bằng cách thủ công như: khiêng, gánh, xe rùa mang đi đổ nên rất vất vả nên mất nhiều công sức, thời gian, năng suất lao động lại thấp. Lâu nay anh Huỳnh ước có chiếc máy san ủi đất để thay đôi tay, nhưng nghĩ đến tiền để thuê máy ngoạm, san ủi công nghiệp, chi phí mỗi giờ trên 600 ngàn đồng, với khối lượng đất san thành nền nhà của mình hết gần 60 triệu đồng, “Cái khó ló cái khôn”, anh nhớ đến những “kỹ sư hai lúa” đã tự nghiên cứu, chế tạo ra các loại máy móc nông cụ từng được giới thiệu trên báo, đài.

Nghĩ là làm, năm 2017, anh dùng đầu chiếc máy cày bừa 80 mã lực của gia đình để san ủi đất. Rồi thử nghiệm với các thiết bị sẵn có trên thị trường để làm ben san ủi, gắn cần nâng hạ ben một đầu vào trục máy, một đầu vào ben để san ủi. Nghĩ là vậy nhưng kỹ thuật cơ khí anh lại hoàn toàn không hề biết. Để khắc phục điểm yếu đó, anh Huỳnh tìm đến người thợ cơ khí gần nhà, trao đổi ý tưởng, hỗ trợ về kỹ thuật, tính toán cấu trúc, tỷ lệ, nguyên lý hoạt động của máy.

Sau một thời gian mày mò thiết kế thử nghiệm, chiếc máy san ủi đất của anh Huỳnh đã ra đời với những ưu điểm: Đểsan ủi đất chỉ cần tháo lưỡi cày, bừa ra gắn hệ thống ben ủi vào là san ủi được đất, động cơ chạy bằng nhiên liệu dầu dizel, điều khiển bằng càng cầm tay như cày, bừa. Máy rất phù hợp với địa hình phức tạp, nếu như các máy công nghiệp không vào san ủi được hoặc chi phí mở đường để máy công nghiệp vào san ủi lớn thì loại máy này của anh chỉ cần tháo các bộ phận ra có thể đến các địa điểm san ủi phức tạp để san ủi được, giảm chi phí mở đường và hoàn thiện được chi tiết mặt bằng san ủi.

Máy năng suất bằng 6 công san ủi đất thủ công mà lại không vất vả. Anh Huỳnh không chỉ hoàn thành việc san đất nhà, đất khai phá của gia đình mình mà còn cho bà con trong địa phương mượn san ủi đất. Từ sự thành công gắn ben vào đầu máy cày bừa san ủi đất, anh lại miệt mài sáng tạo ra xe tời, vận chuyển lâm sản không dùng động cơ để thay sức người khiêng, vác thủ công hoặc những nơi xe ô tô, tắc tơ, không vào chở được mà loại xe này vẫn có thể vào chuyên chở được. Xe có thể vận chuyển được khúc gỗ, lâm sản có vòng dây, trọng lượng lớn.

Đầu năm 2018, anh dùng thanh sắt làm trục chính dài 2m, rộng 4x8cm và gắn một đầu thanh sắt này vào giữa thanh sắt nằm ngang dài khoảng 1m, mỗi đầu thanh sắt nằm ngang gắn vào trục một bánh xe máy cũ để di chuyển, giữa trục thanh ngang này gắn treo vào một khuy móc để kẹp giữ lâm sản; đầu còn lại được người giữ và kéo, đẩy, điều khiển xe khi vận chuyển lâm sản. Xe dễ sử dụng, giảm rất nhiều công sức nâng cao năng suất lao động (gấp khiêng vác thủ công 5 lần), xe không dùng động cơ nên không ô nhiễm môi trường.

Không dừng lại ở đó, sự đam mê sáng tạo luôn thôi thúc anh tìm cái mới, giữa năm 2018, gia đình cần đào, vận chuyển đất từ trong lòng hố sâu của gia đình mang đi đổ. Thấy việc tời múc đất, vận chuyển từ thấp lên cao rồi gánh vác, khiêng đất đi đổ chi phí nhiều công sức, thời gian. Anh lại sáng tạo ra máy chạy bằng điện để tời đất, cát, đá, vật nặng từ dưới hang sâu, từ thấp lên cao đến điểm dừng theo ý mình để đổ, khắc phục những hạn chế khi vận chuyển thủ công. Máy tận dụng nguyên, vật liệu để làm và chi phí chỉ hết hơn một triệu đồng nhưng vận chuyển gấp 10 lần công thủ công, thời gian tới anh tiếp tục cải tiến để tải được vật có trọng lượng lớn hơn.

 

Anh Trương Văn Thủy, hội viên chi hội nông dân thôn Còi Mò, xã Tân Tiến

đang vận hành chiếc máy cải tiến

Khác với anh Huỳnh, anh Trương Văn Thủy làm nghề mộc ở thôn Còi Mò, xã Tân Tiến, huyện Bạch Thông đã sáng tạo cải tiến máy xẻ gỗ. Năm 2017, anh bắt đầu nghiên cứu, tìm tòi để cải tiến máy móc nhằm nâng cao hiệu suất lao động, chất lượng sản phẩm. Sau nhiều tháng miệt mài, người thợ tài hoa này đã cải tiến thành công và hiệu quả công năng của máy xẻ gỗ CD đứng - vốn chỉ xẻ gỗ tròn ra thành phẩm thì nay đã có thêm rất nhiều tính năng với độ an toàn cao trong sử dụng, như có thể vừa xẻ dọc, vừa bào nên nâng cao năng suất, chất lượng, tạo nhiều công ăn việc làm cho bà con trong xã.

Từ sự cải tiến này, anh đã nhận được nhiều giải thưởng về sáng tạo kỹ thuật, như được giải ba cấp tỉnh, giải khuyến khích cấp toàn quốc năm 2017 và năm 2018 anh được tôn vinh là Nông dân Việt Nam xuất sắc trongchương trình “Tự hào nông dân Việt Nam năm 2018”.

Năm 2018, anh vẫn giữ nguyên khối bê tông gắn đường ray cho dàn sắt chở gỗ chạy đĩa xẻ và giữ nguyên đĩa dọc để xẻ. Nhưng anh sáng tạo thay đĩa bào bằng đĩa để trà giáp luôn. Sự cải tiến này ngoài giúp thanh gỗ không qua công đoạn bào thẳm và trà thủ công nữa vừa giảm chi phí lao động, thời gian, vừa đạt được độ bằng, phẳng gần như tuyệt đối nên khi ghép các thanh gỗ các mạch ghép gần như khép kín nên nâng cao chất lượng, mỹ quan hàng hóa. Mặt khác do thanh gỗ được vam giữ chặt nên khi dùng để đĩa cắt vuông góc, cắt chéo thì có thể tạo độ chéo theo ý muốn…

Chi phí cải tiến mỗi máy chỉ mất 4 triệu đồng, sau cải tiến, năng suất lao động tăng, trước đây 2 thợ giỏi chỉ sản xuất được 40 sản phẩm/ngày, còn dùng máy cải tiến sản xuất được 330 sản phẩm/ngày. Đặc biệt chất lượng sản phẩm được nâng cao và đảm bảo độ an toàn cao trong sử dụng, việc cải tiến máy đã giúp cho xưởng gỗ của gia đình anh Thủy giảm được nhân công từ 16 người xuống chỉ còn 3 lao động; giúp cho người lao động giảm bớt công, tăng số lượng sản phẩm mỗi ngày, thu nhập bình quân mỗi tháng khoảng 6 triệu đồng/người.

Nhờ cải tiến hiệu quả này đã giúp việc sản xuất hàng mộc được cơ giới hóa tối đa, giảm chi phí nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng hàng hóa, mỗi năm xưởng mộc doanh thu gần 2 tỷ đồng, xưởng mộc của anh đã trở thành địa chỉ tin cậy để các xưởng mộc khác ở trong và ngoài tỉnh đến học hỏi. 

Ngoài 2 “kỹ sư nông dân” trênthì ở xã Tân Tiến, huyện Bạch Thông còn có anh Nông Văn Đô, hội viên chi hội nông dân thôn Bản Lạnh, anh thấy bà con san ủi mặt bằng đất ruộng vườn để trồng màu, làm đường, xây dựng các công trình nông thôn mới ở địa phương phụ thuộc nhiều vào máy công nghiệp chuyên san ủi. Có những nơi máy không vào được, nếu vào được thì không phải chỗ nào cũng có thể san ủi được, đôi khi phải dùng dụng cụ thủ công để san ủi. Nhưng dùng sức người, rất vất vả cho người dân mà năng suất lại thấp, anh thấy trên Internet một số nơi sử dụng máy tắc tơ công suất lớn để chở gỗ, làm đất, nên từ năm 2016 anh tận dụng các thiết bị, vật liệu máy móc cũ hỏng khác để làm. Đến năm 2017, cải tiến đến lần thứ 4 mới lắp đặt cần đẩy, ben ủi, lợi dụng hệ thống thủy lực sẵn có của đầu máy, điều chỉnh ben tạo nên một hệ thống ben san ủi được đất mở đường, san ủi mặt bằng.

Máy tận dụng vật liệu chi phí khoảng 02 triệu đồng, hàn nối, lắp đặt làm ben và khoảng 3 công làm tạo thành máy sản ủi đất, với địa hình miền núi phức tạp, để máy đến được địa điểm san ủi thì phải chi phí mở đường, với máy san ủi công nghiệp mặt đường tối thiểu máy vào phải rộng 2,4m và chi phí san ủi 500 nghìn đồng/giờ. Còn cải tiến này chỉ cần mặt đường 1,4m và chi phí san ủi khoảng 70 nghìn đồng/giờ.

Nếu không san ủi, tháo ben và cần thủy lực ra gắn các bộ phận chức năng khác vào như chở gỗ, làm đất,… máy lại hoạt động bình thường. Đến nay anh đã xuất xưởng 4 máy, giá gần 2,5 triệu đồng/máy, giờ các máy vẫn hoạt động tốt, anh cung cấp cho bà con không vì tiền vì muốn đóng góp công sức cho cộng đồng. Sự đam mê sáng tạo trong anh không ngừng, anh hiện đang tập trung cải tiến máy gặt đập liên hoàn theo riêng ý tưởng của anh.

Những ‘kỹ sư nông dân” đam mê sáng tạo trên là điển hình tiêu biểu cho hàng nghìn nông dân trong toàn tỉnh yêu lao động, say mê sáng tạo nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật giải quyết những khó khăn trong quá trình sản xuất, không ngừng phát huy tư duy, sáng tạo, tìm ra nhiều giải pháp, góp phần rất lớn vào việc thúc đẩy áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy nền nông nghiệp trong tỉnh ngày càng phát triển./.


 

Dương Cử - Hội Nông dân tỉnh Bắc Kạn
Sign In