Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Làng nuôi cá, trồng rừng ở Nguyên Phúc

( Cập nhật lúc: 26/11/2018  )
“Từ phát triển nuôi cá, trồng rừng bà con trong thôn đã có thu nhập ổn định, cuộc sống ngày càng khấm khá hơn. Nhiều hộ hội viên nông dân xây được nhà khang trang và có điều kiện chăm lo con cái ăn học, tích cực đóng góp tiền, vật liệu xây dựng hạ tầng nông thôn”, đó là khẳng định của ông Triệu Đức Dục - Chi hội trưởng nông dân thôn Pác Thiên, xã Nguyên Phúc, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

 

 

Chị Mạc Thị Thụy, hội viên nông dân chi hội thôn Pác Thiên, xã Nguyên Phúc chăm sóc ao cá của gia đình

Phong trào nuôi cá, trồng rừng tại thôn phát triển mạnh bởi bà con nhận thấy những lợi thế ở thôn Pác Thiên có nhiều khe suối, có nguồn nước dồi dào và sạch, thuận tiện cho việc lấy nước vào ao. Nuôi cá không cần vốn đầu tư lớn, thức ăn cho cá dễ kiếm, tận dụng các nguồn phụ phẩm nông nghiệp, nhất là cỏ trồng. Một chu kỳ nuôi cá khá dài thường gần hai năm đạt trọng lượng lớn, đặc biệt, thôn ở ven thành phố Bắc Kạn nên thuận lợi cho việc giao thương, có thị trường tiêu thụ lớn, sản phẩm cá thịt của bà con có đầu ra và giá luôn ổn định, giao thông thuận lợi cho việc vận chuyển.

Nói về nghề nuôi cá, trồng rừng tại thôn Pác Thiên, ông Triệu Đức Dục - Chi hội trưởng nông dân cho biết: “Pác Thiên là thôn thuần nông, có nhiều khu ruộng trong khe nhưng vừa khó canh tác lại kém hiệu quả nên mấy năm gần đây nhiều hộ nông dân đã chuyển từ những mảnh ruộng thấp, thiếu ánh sáng, sình lầy sang đắp bờ làm ao thả cá và chuyển đổi đất đồi trồng cây gỗ tạp giá trị kinh tế thấp sang trồng cây lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao”.

Là một trong những hộ làm ao nuôi cá, trồng rừng sớm nhất thôn, gia đình ông Triệu Đức Khắc đang có 2 ao nuôi cá với tổng diện tích trên 4.000m2 và trồng rừng được gần 05 ha. Ông Khắc chia sẻ: “Cũng như các hộ khác, ban đầu nhà tôi chỉ nuôi cá theo truyền thống, vài ngày mới cho cá ăn, không chú tâm phòng chữa dịch bệnh cho cá, sau nuôi cá theo quy trình kỹ thuật thì cá lớn nhanh, ít dịch bệnh và chuyển những đồi trồng sắn, ngô, đồi cây gỗ tạp giá trị thấp sang trồng keo, mỡ, quế đã cho nguồn thu nhập cao hơn”.  

Thôn Pác Thiên có 25 hội viên nông dân, chiếm 71% so với tổng số hộ trong thôn, nguồn thu nhập chính chủ yếu từ nông nghiệp, đến nay cả thôn đã có trên 03 ha mặt nước nuôi cá, trong đó vừa là ruộng sình lầy, khó canh tác chuyển sang làm ao nuôi, phần còn lại là do các hộ tận dụng các khe để đắp đập thành ao nuôi cá; có gần 70 ha rừng trồng. Hộ nuôi cá ít thì có vài trăm m2 hộ nhiều gần nửa ha; hộ trồng rừng ít nhất là 0,1 ha, hộ trồng nhiều gần 6 ha, tiêu biểu như hộ: Ông Triệu Đức Bỉnh có 1.200m2 ao, trên 2 ha rừng; ông Triệu Đức Diệp có trên 2.000m2 ao, gần 6 ha rừng; ông Triệu Đức Khắc 4.200 m2 ao, 5 ha rừng; hộ Đinh Thị Lan có 2.200m2 ao, gần 8ha rừng; hộ ông Triệu Đức Tuấn gần 4.000 m2 ao, 2ha rừng.

Ông Triệu Đức Dục cho biết thêm: “Đa số các hộ đã quy hoạch ao nuôi theo từng khu vực, bờ ao được đắp vững chắc, xây kiên cố, đầu tư hệ thống máy bơm để tạo ô xy, hạn chế tình trạng cá bị chết ngạt. Trước đây, bà con chưa có kinh nghiệm nên thả nuôi nhiều loại cá như: rô phi, trắm, chép, trê, mè, trôi… trong một ao nên hiệu quả không cao. Bởi, hình thức nuôi tổng hợp đó khiến cá dễ bị mắc bệnh, cá cạnh tranh về môi trường sống, không đảm bảo thức ăn nên chậm lớn. Những năm trở lại đây, các hộ trong thôn chỉ tập trung vào thả nuôi 3 loại cá chính là rô phi đơn tính, trắm, chép và căn cứ diện tích ao mà mỗi hộ chọn giống cá, mật độ thả nuôi khác nhau. Thời gian thả nuôi từ tháng 2 đến tháng 4 năm trước, thu hoạch cá từ tháng 10 đến 11 năm sau. Khi thu hoạch, trung bình cá trắm đạt trọng lượng khoảng 4 kg/con, cá chép từ 1,5 kg trở lên, cá rô phi đạt từ 1,8 kg trở lên. Hiện nay, với giá bán giao tại ao, cá rô phi đơn tính 50.000 đồng/kg, cá trắm bán 65.000 đồng/kg và cá chép 70.000đ/kg, nhiều hộ chọn bán cá dịp cận và sau Tết Nguyên đán nên được giá cao hơn”.

Thực tế, trung bình mỗi sào (360 m2) thì các hộ lãi trên 10 triệu đồng/năm khi đã trừ chi phí, hiệu quả kinh tế rất cao, 01 ha ao nuôi cá cho lãi khoảng 300 triệu đồng/năm. Do đó, các hộ có ao nuôi cá đều có thu nhập từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng/năm. Cá của thôn Pác Thiên dễ bán, thu hoạch đến đâu thương lái mua hết đến đó vì chất lượng thịt cá ngon, rắn chắc không bở như cá nuôi công nghiệp. Có được yếu tố đó là do các hộ đều nuôi theo hướng chăn thả tự nhiên, thời gian nuôi kéo dài không nuôi theo kiểu “vỗ cá” bằng 100% cám công nghiệp. Thức ăn cho cá chủ yếu vẫn là cỏ, rau, các loại cám, phân gia súc, gia cầm đã qua xử lý, chỉ nuôi cám công nghiệp khi cá còn nhỏ và nuôi trong khoảng 2 - 3 tháng đầu.  

Chỉ tay về phía ngôi nhà 2 tầng mới xây với đủ các tiện nghi sinh hoạt đắt tiền, ông Triệu Đức Tuấn, hộ nuôi cá trong thôn vui mừng cho biết: “Cơ ngơi của cả gia đình có được như ngày hôm nay đều từ nuôi cá đấy. Từ năm 2011, gia đình tôi chuyển đổi ruộng trũng khó canh tác sang nuôi cá thịt, ban đầu vốn ít, vợ chồng tôi đầu tư ít theo từng năm đắp bờ, xây bờ bê tông, nạo vét bùn. Đến nay, gia đình tôi đã có hệ thống 2 ao nuôi quy củ, bờ xây kiên cố được lắp đặt máy bơm cơ động khi cần bổ sung nước ao. Để “thắng” một vụ nuôi cá thịt thì người nuôi phải chọn được con giống tốt, kiểm soát nguồn nước bổ sung cho ao, thường xuyên kiểm tra ao nuôi phát hiện sớm các dịch bệnh trên cá để có cách điều trị kịp thời, hạn chế thiệt hại. Mỗi dịp giao mùa, cá hay bị bệnh nên cần chú ý giữ mực nước ao sâu trên 1m trở lên để đảm bảo nhiệt độ trong ao vừa phải, chú ý cho cá ăn lúc nắng ấm. Đặc biệt, trước khi thả nuôi, ao nuôi phải được khử trùng cẩn thận và nguồn thức ăn cho cá phải đảm bảo không nhiễm tạp chất, tồn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật”.

Cùng thôn, có ông Triệu Đức Tuế, vừa bán 02 ha đồi mỡ trồng trên 15 năm tuổi thu về trên 300 triệu, 0,6 ha đồi quế trồng trên 16 năm tuổi thu 140 triệu đồng cho biết: “Gia đình tôi chuyển toàn bộ đồi trồng sắn, ngô kém hiệu quả sang trồng rừng gỗ lớn chu kỳ dài so với trồng rừng gỗ nhỏ nhưng hiệu quả cao hơn nhiều”. Theo ông Tuế, người dân trong thôn chủ yếu trồng rừng gỗ lớn vì so với trồng rừng gỗ nhỏ, lợi nhuận từ rừng trồng gỗ lớn cao hơn nhiều lần tuỳ theo tuổi khai thác và đường kính cây. Chỉ tính riêng đối với loại cây trồng phổ biến là cây keo, đến năm thứ 6 vẫn còn là rừng trồng gỗ nhỏ nên chỉ có thể bán làm dăm gỗ, gỗ phục vụ khai mỏ, giá trị đạt khoảng 80 triệu đồng/ha, thu nhập bình quân từ 12 - 15 triệu đồng/ha/năm. Thế nhưng, khi trở thành rừng trồng gỗ lớn, tức là cây sau 10 - 14 năm trồng mới tiến hành khai thác, sản lượng đạt từ 200 - 240m3/ha và hầu hết các cây đã đạt đường kính trên 18cm, chiếm 50% trữ lượng khoảng 100 - 120m3/ha. Lúc đó, rừng sẽ được bán theo giá gỗ xẻ, gỗ chế biến với giá trị từ 1,8 - 2 triệu đồng/m3, tức là khoảng 250 - 300 triệu đồng/ha, lợi nhuận bình quân từ 22 - 25 triệu đồng/ha/năm, cao gấp hơn 1,5 lần giá trị rừng gỗ nhỏ và cao hơn giá trị kinh tế đối với rừng trồng gỗ lớn khác như thông, quế, sa mộc...

Điều đáng mừng là các hộ nuôi cá, trồng rừng trong thôn, chú trọng việc trồng cỏ, chuối, sắn, chăn nuôi… để chủ động nguồn thức ăn nuôi cá; tập trung trồng rừng gỗ lớn, trồng xen canh cây nông nghiệp, dược liệu trong nghững năm đầu, nuôi ong để có thêm nguồn thu. Các hộ luôn phát huy tinh thần đoàn kết, tích cực trao đổi kinh nghiệm chăn nuôi, trồng rừng và thị trường tiêu thụ, nâng cao ý thức bảo vệ ao nuôi, kiểm soát nguồn nước, quản lý dịch bệnh, hỗ trợ nhau cải tạo ao và thu hoạch cá cũng như trồng khai thác rừng. Nhờ đó, bà con có nguồn thu nhập ổn định chăm lo cho các con ăn học. Thôn hiện chỉ còn 4 hộ nghèo chiếm 1,4%. Những năm qua, hội viên nông dân cùng bà con thôn Pác Thiên đã đồng thuận đóng góp ngày công, tiền của trị giá hàng trăm triệu đồng để làm mới bê tông hoá đường giao thông nông thôn và xây dựng nhà văn hóa thôn, qua đó chi hội nông dân thôn Pác Thiên luôn đạt vững mạnh./.

Dương Cử - Hội Nông dân tỉnh Bắc Kạn
Sign In