Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Chuỗi giá trị từ cây dong riềng

( Cập nhật lúc: 16/12/2020  )
Miến dong Bắc Kạn ngày càng được đánh giá cao trên thị trường, sản lượng tiêu thụ gia tăng, tạo việc làm và thu nhập ổn định trong lĩnh vực này.


Dong riềng là cây trồng bản địa, được người dân tỉnh Bắc Kạn trồng từ lâu để phục vụ chế biến miến dong. Diện tích trồng dong riềng của tỉnh tập trung chủ yếu tại hai huyện Na Rì và Ba Bể, một số ít diện tích tại Bạch Thông, Chợ Mới. Cây dong riềng được đánh giá có năng suất cao, thích hợp với điều kiện tự nhiên của tỉnh, là cây trồng hàng hóa mang lại hiệu quả cho người dân.

Trước đây, dong riềng chủ yếu được trồng trên đất nương rẫy, người dân không đầu tư chăm sóc, không áp dụng kỹ thuật canh tác chống xói mòn, do vậy năng suất, chất lượng thấp. Đến nay, nhiều địa phương đã áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững trên đất dốc, lên luống cao, bón phân cân đối và quản lý dịch hại tổng hợp, năng suất đã được nâng lên. Ngoài ra, huyện Na Rì còn trồng dong riềng ruộng cạn cho năng suất cao hơn trồng ở soi, rẫy. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang trồng 2 loại giống dong riềng chính, gồm: Giống địa phương chiếm khoảng 5% diện tích, củ dong có tỷ lệ tinh bột cao, chất lượng miến tốt; giống DR1 chiếm 95% diện tích, là giống được Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm chọn tạo có năng suất cao, tuy nhiên tỷ lệ bột thấp hơn so với dong riềng địa phương.

 

 

Hoạt động sản xuất miến dong tại xã Côn Minh (Na Rì)

 

Củ dong riềng là nguyên liệu sản xuất, chế biến sản phẩm miến dong. Miến dong Bắc Kạn đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp chứng nhận Nhãn hiệu tập thể. Các sản phẩm miến dong Bắc Kạn được tiêu thụ tốt trên thị trường trong và ngoài tỉnh với giá cả ổn định. Việc xây dựng thành công và công bố Nhãn hiệu tập thể miến dong Bắc Kạn, đổi mới công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm đã nâng cao uy tín, hình ảnh của miến dong Bắc Kạn đối với thị trường miến dong trong nước. Sản lượng miến dong của tỉnh hằng năm đạt khoảng hơn 3.000 tấn.

Để phát huy thương hiệu đặc sản, các cơ sở sản xuất miến dong trên địa bàn tỉnh không ngừng nỗ lực cải thiện chất lượng cũng như mẫu mã, bao bì sản phẩm. Nhờ vậy, các sản phẩm miến dong của Bắc Kạn ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Nhiều sản phẩm đã được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của tỉnh, của khu vực, sản phẩm OCOP 3 - 4 sao như: Miến dong của Hợp tác xã Tài Hoan; Miến dong của Cơ sở Nhất Thiện, Miến dong của HTX Côn Minh; Miến dong của Cơ sở Nông Văn Luyến; Miến dong Triệu Thị Tá… Nhiều sản phẩm miến dong Bắc Kạn hiện đã có mặt ở các cửa hàng, siêu thị tại một số tỉnh, thành phố lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng…, được thị trường trong nước tiêu thụ mạnh. Năm 2020, HTX Tài Hoan đã xuất khẩu được 5,3 tấn miến sang Cộng hòa Séc, mở ra cơ hội mới cho nghề sản xuất miến dong của địa phương.

Song, tỷ lệ nghịch với sự phát triển trong sản xuất miến dong thì diện tích trồng dong riềng ngày càng giảm sâu. Những năm trước đây, do việc tăng nhanh về diện tích canh tác, năm sau cao hơn năm trước nên sản lượng củ dong riềng tăng mạnh, các cơ sở chế biến trên địa bàn không đảm bảo công suất chế biến, dẫn đến tồn đọng nguyên liệu, giá củ dong xuống thấp, người dân chuyển đổi sang các cây trồng khác. Có lẽ cũng vì lý do đó mà diện tích trồng dong riềng những năm gần đây giảm mạnh. Nếu như năm 2013 diện tích trồng đạt 2.943ha, năng suất trung bình đạt khoảng 70 tấn/ha, sản lượng hơn 200.000 tấn củ, thì đến năm 2020 diện tích trồng dong riềng toàn tỉnh chỉ còn 494ha, năng suất ước đạt 72 tấn/ha, sản lượng hơn 35.000 tấn củ. Diện tích trồng dong riềng năm 2020 giảm dẫn tới tình trạng các cơ sở sản xuất chế biến phải tích cực thu mua ở nhiều địa phương, kể cả thu mua ngoài tỉnh để đảm bảo lượng nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Hiện nay, thương hiệu miến dong Bắc Kạn đã vang xa, sức tiêu thụ ngày càng tăng cao. Tỉnh chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các giải pháp phát triển miến dong thành mặt hàng chủ lực, trong đó tích cực quảng bá, giới thiệu các sản phẩm nông sản của địa phương, kết nối các nhà phân phối trong và ngoài tỉnh để tiêu thụ sản phẩm miến dong, nâng cao thu nhập cho người trồng, chế biến dong riềng. Phấn đấu 100% sản lượng củ dong riềng được chế biến ngay tại địa phương thành các sản phẩm có giá trị kinh tế cao như miến dong, viên nang miến dong, miến dong ăn liền…; 100% sản phẩm miến dong đạt các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm, có nhãn mác bao bì và truy xuất nguồn gốc. Đến năm 2025, phấn đấu 30% sản phẩm miến của Bắc Kạn đạt tiêu chuẩn sản phẩm hữu cơ. Đồng thời, tiếp tục vận động, khuyến khích các cơ sở hiện có duy trì chế biến dong riềng, thực hiện tốt các tiêu chuẩn về môi trường; xây dựng mới 01 cụm chế biến miến dong tại xã Côn Minh để chế biến 100% sản lượng củ dong hiện có…

Để thực hiện mục tiêu trên, tỉnh ta cần phải duy trì ổn định vùng trồng cây dong riềng từ 800 - 1.000ha, sản lượng khoảng 70.000 tấn củ/năm. Đây là vấn đề khá khó khăn trong thời điểm hiện nay khi mà người dân không mặn mà với cây dong riềng, đòi hỏi phải có sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành chức năng nhằm tăng diện tích trồng dong riềng, tương xứng với sự phát triển của sản phẩm miến dong Bắc Kạn./.


Nguồn: Phan Quý/baobackan.org.vn
Sign In